Wydłużony czas na maturze – komu się należy?

Nie każdy maturzysta przystępuje do egzaminu w takich samych warunkach. Stan zdrowia, niepełnosprawność lub określone trudności mogą uzasadniać zastosowanie dostosowań, w tym wydłużenie czasu pracy z arkuszem. Kto może otrzymać dodatkowy czas na maturze, jakie dokumenty są wymagane i w jakich terminach należy dopełnić formalności?

W określonych sytuacjach możliwe jest dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu do potrzeb maturzysty, w tym również przyznanie dodatkowego czasu. W dalszej części wyjaśniamy, komu może przysługiwać takie rozwiązanie, jak wygląda procedura oraz o czym należy pamiętać przed maturą.

Wydłużony czas na maturze — dla kogo jest przeznaczony?

Dodatkowy czas podczas matury nie jest przyznawany automatycznie każdemu uczniowi, który ma trudności z nauką lub obawia się egzaminu. Dotyczy osób, których stan zdrowia, niepełnosprawność, zaburzenia rozwojowe albo inne szczególne okoliczności mogą wpływać na sposób wykonywania zadań w standardowym czasie.

Dostosowanie warunków egzaminu pozwala uwzględnić sytuację ucznia i stworzyć mu możliwość przystąpienia do matury w warunkach odpowiednich do jego potrzeb. Zakres udogodnień zależy od rodzaju trudności oraz przedstawionej dokumentacji.

Wydłużony czas na maturze — choroby i inne trudności

O wydłużenie czasu egzaminu mogą ubiegać się uczniowie, którzy ze względu na stan zdrowia lub określone trudności potrzebują innych warunków pracy niż pozostali maturzyści. Wśród osób, które mogą zostać objęte dostosowaniem, znajdują się między innymi uczniowie:

• z wadami słuchu, w tym osoby słabosłyszące i niesłyszące,
• z problemami ze wzrokiem, w tym osoby słabowidzące i niewidome,
• ze spektrum autyzmu, w tym z zespołem Aspergera,
• chorujący przewlekle,
• z ograniczeniami sprawności ruchowej, na przykład wynikającymi z mózgowego porażenia dziecięcego,
• z afazją lub niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim,
• ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, takimi jak dysleksja czy dysgrafia,
• posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego związane między innymi z niedostosowaniem społecznym,
• powracający z zagranicy i mający trudności adaptacyjne, również związane z barierą językową,
• znajdujący się w trudnej sytuacji życiowej, na przykład po śmierci bliskiej osoby lub wypadku.

Samo występowanie określonej choroby czy trudności nie zawsze oznacza jednak automatyczne przyznanie dodatkowego czasu. Konieczne może być przedstawienie dokumentów potwierdzających sytuację ucznia oraz potrzebę zastosowania konkretnych dostosowań. Ich celem jest umożliwienie maturzyście pokazania swojej wiedzy i umiejętności mimo ograniczeń, które mogłyby utrudniać mu pracę w standardowych warunkach egzaminacyjnych.

Wydłużony czas na maturze — ile dodatkowych minut można uzyskać?

Zakres dodatkowego czasu zależy od rodzaju dostosowania oraz potrzeb konkretnego ucznia. Nie istnieje jeden uniwersalny wymiar dodatkowych minut, który obowiązywałby wszystkich maturzystów korzystających z udogodnień. W praktyce mogą być stosowane między innymi następujące rozwiązania:

• 30 dodatkowych minut na każdy arkusz egzaminacyjny — takie dostosowanie może dotyczyć między innymi osób z niepełnosprawnościami ruchowymi, trudnościami związanymi ze słuchem lub wzrokiem oraz uczniów z przewlekłymi chorobami;
• zmiany dotyczące organizacji przerw podczas zadań językowych, szczególnie tych związanych z rozumieniem ze słuchu — rozwiązania tego typu mogą być stosowane między innymi w przypadku uczniów ze spektrum autyzmu, afazją lub trudnościami w komunikacji językowej.

W niektórych przypadkach sposób organizacji egzaminu może zostać dostosowany również do problemów emocjonalnych lub innych trudności wpływających na funkcjonowanie ucznia podczas matury. Najważniejsze jest to, aby przyjęte rozwiązanie odpowiadało rzeczywistym potrzebom maturzysty i było zgodne z obowiązującymi zasadami przeprowadzania egzaminu.

Potrzebujesz wsparcia? Dowiedz więcej o naszych kursach

Wydłużony czas na maturze — wymagane dokumenty

Uzyskanie dostosowania warunków matury wymaga odpowiedniego udokumentowania sytuacji ucznia. Rodzaj potrzebnych dokumentów zależy przede wszystkim od przyczyny, dla której maturzysta ubiega się o wydłużenie czasu lub inne udogodnienia.

W zależności od sytuacji mogą być wymagane między innymi:

• orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego — dotyczące uczniów z określonymi niepełnosprawnościami lub zaburzeniami rozwoju;
• zaświadczenie lekarskie — potrzebne w przypadku przewlekłych problemów zdrowotnych, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie ucznia podczas egzaminu;
• opinia psychologiczno-pedagogiczna — wydawana przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną, a w określonych sytuacjach związana również z trudnościami, których doświadcza uczeń.

Dokumentów nie warto zostawiać na ostatnią chwilę. Wcześniejsze skompletowanie potrzebnych zaświadczeń pozwala spokojniej przejść przez formalności i skupić się na tym, co najważniejsze, czyli na nauce i przygotowaniu do matury.

Wydłużony czas na maturze — etapy i terminy

Procedura uzyskania dostosowania warunków egzaminu obejmuje kilka etapów. Warto znać je odpowiednio wcześnie, ponieważ część formalności trzeba załatwić w określonych terminach.

• Informacja przekazywana przez szkołę — we wrześniu uczniowie otrzymują informacje dotyczące możliwości dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu. To dobry moment, aby porozmawiać z nauczycielami i sprawdzić, jakie rozwiązania mogą mieć zastosowanie w konkretnej sytuacji.
• Przedstawienie wymaganych dokumentów — zaświadczenia lekarskie, opinie oraz inne dokumenty potwierdzające potrzeby ucznia należy przekazać zgodnie z procedurą obowiązującą w szkole.
• Oświadczenie ucznia — maturzysta, który chce skorzystać z przyznanych dostosowań, musi złożyć odpowiednie oświadczenie w wyznaczonym terminie.

Pilnowanie terminów ma duże znaczenie, ponieważ nawet właściwie przygotowana dokumentacja może nie wystarczyć, jeśli formalności nie zostaną dopełnione w odpowiednim czasie. Równie istotne pozostaje systematyczne przygotowanie do egzaminów. Osoby szukające dodatkowego wsparcia mogą zdecydować się na kursy maturalne prowadzone przez Collegium Novum.

Wydłużony czas na maturze — choroby, dokumentacja, terminy i etapy

Możliwość pisania matury w wydłużonym czasie jest jednym z dostępnych sposobów dostosowania warunków egzaminu do sytuacji ucznia. Osoby, które mogą potrzebować takiego rozwiązania, powinny odpowiednio wcześnie sprawdzić obowiązujące zasady, przygotować wymagane dokumenty i dopilnować terminów związanych z procedurą.

Formalności są ważne, ale nie zastąpią solidnego przygotowania do egzaminu. Collegium Novum prowadzi korepetycje oraz kursy maturalne dla uczniów, którzy chcą uporządkować materiał i lepiej przygotować się do matury. Regularna praca, wsparcie nauczyciela i odpowiednio zaplanowana nauka mogą pomóc podejść do egzaminu z większą pewnością.